Świętego Andrzeja Apostoła – stworzenie morza i skały

Mt 4,18-22
Przekład: 

18 Stąpając wzdłuż Morza Tyberiadzkiego zobaczył dwóch braci: Szymona mówionego Piotrem i Andrzeja, jego brata, rzucających pułapkę rybacką do morza, byli bowiem rybakami.

19 I mówi im: „Tutaj za mną i uczynię was rybaków ludzi".

20 Ci zaś wprost, opuściwszy sieci, dołączyli do Jego drogi.

21 I postąpiwszy stamtąd zobaczył innych dwóch braci: Jakuba Zebedeuszowego i Jana brata jego, w łodzi, z ojcem ich Zebedeuszem, szykujących sieci swoje. I zawołał ich.

22 Ci zaś wprost, opuściwszy łódź i ojca swojego, dołączyli do Jego drogi.

Uwagi: 

18 „Stąpając” (peripaton) – stąpanie jest tutaj znakiem władzy Mistrza (Jezus stąpał również po morzu), a także odniesieniem do nauczania filozofów, którzy tworzyli szkoły filozoficzne na wzór rozmawiających w drodze, zrzeszonych w szkole perypatetyckiej, uczniów Arystotelesa (zob. komentarz do Łk 24,17, a także do Mk 6,48-49).

„Morze” (thalassa) – słodkowodne Jezioro Tyberiadzkie jest w oryginale wyraźnie nazwane morzem (thalassa, mimo że istnieje również grecki wyraz limne). Twierdzi się często, że wynika to ze zwyczaju językowego, związanego z ogromną powierzchnią tego jeziora. Określenie „morze” (thalassa) ma jednak wymowę teologiczną. Słona woda w greckiej kulturze oznacza śmierć, podczas gdy woda słodka – życie. A Morze Tyberiadzkie jest jeziorem przepływowym rzeki Jordan. Łatwo skojarzyć te geograficzne i językowe przesłanki z symboliką chrztu, gdzie znak wody jest wyrazem przejścia ze śmierci do życia.

Z oryginału jasno wynika, że Jezus nie przechodzi obok morza chwilowo je mijając, ale że celowo chodzi brzegiem, czyli granicą pomiędzy ziemią a wodą, „wyławiając” z morza kolejnych rybaków.

19 „Uczynię was rybaków” – w greckim tekście występuje podwójny biernik (accusativus duplex), trudny do zręcznego i dosłownego przełożenia na polski. Odnosi się on do znaku wody ze starotestamentowego opisu stworzenia, gdzie czasownik „czynić” (poieo) pojawia się przy rzeczowniku „morze” (thalassa). Jezus nie czyni z apostołów kogoś innego pod względem jakości (tj. jakichś rybaków, przerabiając tylko takich, jakich ich zobaczył) ale CZYNI RYBAKÓW, stwarzając ich. Również słowo „zobaczył” (eiden), odniesione do Boga Ojca, odgrywa kluczową rolę w starotestamentowym opisie stworzenia...

20 i 22 „Wprost” (eutheos) – grecki przysłówek pochodzi od przymiotnika „prosty” (euthys), który ma  także sens czasowy („zaraz”, „natychmiast”), wydaje się jednak, że znaczenie to jest tutaj raczej konsekwencją prostoty.

21 „Zawołał” (ekalesen) – również „nazwał”, „nadał imię”, co można znowu odnieść do nadawania imion stworzeniom przez Boga w opisie stworzenia Księgi Rodzaju. Paralela ta wyjaśnia też, dlaczego imiona apostołów wymienione są tutaj wraz z patronimami. Można także w ten sposób lepiej zrozumieć, dlaczego już tutaj Szymon jest „mówiony” (legomenos) Piotrem – czyli skałą (Mt 17, 18), ziemią wyłonioną z morza przez Boga Ojca.

20 i 22 „Dołączyli do Jego drogi” (ekolouthesan auto) – zdecydowałem się na etymologiczny przekład czasownika akoloutheo, pochodzącego od słowa keleuthos oznaczającego drogę.