piąty dzień oktawy Narodzenia Pańskiego – pokój i miecz

Łk 2,22-35
Przekład: 

22 I kiedy wypełniły się dni ich oczyszczenia według prawa Mojżeszowego, wprowadzili Go do Jerozolimy, aby Go stawili Panu,

23 tak jak napisane jest w prawie Pana, że wszelkie męskie [dziecko] otwierające łono będzie świętym Pana nazwane,

24 i aby dać ofiarę według tego, co powiedziane w prawie Pana: parę synogarlic albo dwa pisklęta gołębi.

25 I oto człowiek był w Jerozolimie, któremu imię Symeon, i człowiek tenże sprawiedliwy i pobożny, oczekujący pociechy Izraela, i Duch Święty był ku niemu.

26 I było mu oznajmione przez Ducha Świętego, że nie zobaczy śmierci, dopóki nie zobaczy Mesjasza Pańskiego, 27 i przyszedł w Duchu do Świątyni.

I [było] we wprowadzaniu przez rodziców dziecięcia Jezusa, aby oni uczynili z Nim według zwyczaju prawa, 28 i przyjął on Jego w ramiona, i pobłogosławił Boga, i powiedział:

29 „Teraz uwalniasz sługę Twojego, Władco, według słowa Twojego, w pokoju,

30 gdyż zobaczyły oczy moje zbawienie Twoje,

31 które przygotowałeś wobec oblicza wszystkich ludów:

32 światło na odkrycie narodom i chwałę ludu Twojego, Izraela”.

33 I był ojciec jego i matka zadziwieni wymawianymi o Nim [słowami].

34 I pobłogosławił ich Symeon, i powiedział do Maryi matki Jego:

„Oto Tenże położony jest na upadek i powstanie wielu w Izraelu, i na znak odmawiany,

35 i twoją zaś własną duszę przejdzie miecz, tak by odkryte zostały wielu serc rozumowania”.

Uwagi: 

22 „Wprowadzili”, (anegagon) – wprowadzili w górę, na górę (przyrostek ana). Inaczej w 27 (eisagagein, przyrostek eis), gdzie „wprowadzanie” do Świątyni oznacza wchodzenie jej wnętrza.

23 „Święte” (hagion) – za hebrajskim qodesz także „oddzielone”, „wydzielone” dla Pana, dlatego czasami tłumaczy się też tutaj „poświęcone”.

28 i 34 „Pobłogosławił” (eulogesen) – paradoksem jest, że Symeon błogosławi Boga (28) takim samym słowem, co ludzi (34), a Łączyć to należy chyba z człowieczeństwem Samego Boga.

29 „Uwalniasz” (apolyeis) – dosłownie „odwiązujesz”, zwalniasz ze służby.

„Według słowa” (kata to rema) – „według rzeczy Twojej” – tego, co powiedziane i co rzeczywiste.

32 „Odkrycie” (apokalypisis) – znaczy także „objawienie”. W tekście przekładu odpowiednik dosłowny, pokazujący wyraźne powiązanie z wersetem 35 („by odkryte zostały zamiary...”)

34 „Położony” (keitai) – słowo to pojawia się w opisie Narodzenia Pańskiego (Łk 2,12; 2.16) oraz śmierci i złożenia do grobu (Łk 23,53; J 20,12). Jest tu też nawiązanie do zmartwychwstania („powstania”, anastasis).

„Znak” (semeion) – pochodzi od słowa sema, które w klasycznej grece znaczy „grób”. Werset ten nawiązuje też do użycia semeion w Łk 2,12, gdzie znakiem (semeion) jest Dziecię „położone” (keimenon) w żłobie i owinięte w tkaninę, interpretowaną przez tradycję jako całun.

„Odmawiany” (antilegomenon) – taki, wobec którego się mówi – „odmawia”, ale i „odpowiada”. Jest to imiesłów od czasownika antilego, znaczącego „mówić przeciw”, ale też, etymologicznie wcześniej, „mówić naprzeciw”, „mówić wobec czegoś”. Chodzi więc nie tylko o znak sprzeciwu, lecz także o znak, wobec którego nikt nie może pozostać, również w pozytywnym sensie, obojętnym.

35 „Miecz” (romphaia) – pojawia się też w kilku wersetach Apokalipsy (gr. Apokalypsis – zob. 32!), gdzie ma on również związek z mówieniem: jest nazwany „mieczem dwuustnym” (czyli obosiecznym – romphaia distomos, Ap 2,12). Por. też Ap. 2,16, gdzie mowa o „mieczu ust” (romphaia stomatos). Jest to też „miecz, który wyszedł z ust siedzącego na koniu” (Ap 19,21). Natomiast w Liście do Efezjan (Ef 6,17) pojawia się „miecz Ducha, którym jest słowo (rema) Boga”.

Wobec znaku Jezusa odkryte zostają „serc rozumowania” dialogismoi kardion. Por. Hbr. 4,12: „Żyjący bowiem Logos Boga i czynny, bardziej cięty nad wszelki miecz obosieczny (dwuustny) i przenikający aż do podziału duszy i ducha, stawów i szpiku, i rozsądzający najgłębsze myśli serca”.

Analiza językowa dzisiejszej Ewangelii pokazuje, jak przedziwnym komentarzem do Janowego Prologu jest Ewangelia Dzieciństwa Łukasza. Znak Jezusa – rozumna mowa, którą jest Logos – ujawnia i osądza ludzkie serca, umysły i myśli.