czwartek V tygodnia Wielkiego Postu – mowa radości Abrahama

J 8,51-59
Przekład: 

51 „Amen, amen mówię wam: jeżeli ktoś mojego logosu ustrzeże, śmierci nie ujrzy na wiek”.

52 Powiedzieli więc Mu Żydzi:

„Teraz poznaliśmy jesteśmy, że masz demona. Abraham umarł i prorocy, i Ty mówisz: Jeżeli ktoś logosu mego ustrzeże, nie zasmakuje śmierci na wiek. 53 Czy Ty większy jesteś od ojca naszego Abrahama, który umarł? I prorocy umarli. Kim samego siebie czynisz?”

54 Rozsądził Jezus:

„Jeżeli ja wychwalę samego siebie, chwała moja jest niczym. Ojciec mój jest wychwalającym mnie, o którym wy mówicie, że Bogiem jest waszym, 55 i nie poznaliście Go jesteście. Ja zaś wiem o Nim. I jeżeli powiem, że nie wiem o Nim, będę podobnym wam kłamcą. Ale wiem o Nim i logosu Jego strzegę.

56 Wasz ojciec Abraham ucieszył się, by zobaczyć mój dzień. I ujrzał, i uradował się”.

57 Powiedzieli więc Żydzi do Niego:

„Pięćdziesięciu lat jeszcze nie masz i Abrahama widziałeś jesteś?”

58 Powiedział im Jezus:

„Amen, amen mówię wam: zanim Abraham stał się, Ja Jestem”.

59 Wzięli więc kamienie, aby rzucić na Niego. Jezus zaś ukrył się i wyszedł ze świątyni.

Uwagi: 

51, 52 „Ustrzeże” oraz 56 „strzegę” – czasownik tereo, przekład dosłowny. Inne znaczenia: „przestrzegać”, „być posłusznym”, „trzymać [pod strażą]”, „zachowywać”.

51 i 52 Faryzeusze, cytując słowa Jezusa zaraz po ich wypowiedzeniu przez Niego, lekko je zmieniają, a na uwagę zasługuje tu szczególnie zamiana czasownika „ujrzy” na czasownik „zasmakuje”. To czasowniki percepcji zmysłowej, z tym że pierwszy (theoreo) dotyczy wzroku i wiąże się z kontemplacją, natomiast drugi (geuomai) dotyczy smaku, uważanego za zmysł niższy.

51 i 52 „Wiek” (aion, skąd polskie słowo „eon”) to bardzo długi czas lub nawet, w pewnym sensie, wieczność. Pierwotnie (u Homera) to bardzo długi okres czasu, na przykład długość ludzkiego życia lub pokolenia, a także sto lat (por. łac. saeculum). Wydaje się więc, że łączy się tutaj pojęcie bardzo długiego czasu linearnego z wieczną bezczasowością.

54 „Wychwalę” (doksaso), „wychwalającym” (doksadzon) oraz „chwała” (doksa) – słowa te wyrażają objawienie Boskiego majestatu.

56 „Ucieszył” (egalliasato) oraz „uradował” (echare) – dwa różne czasowniki oznaczające radość. Drugi łączy się etymologicznie ze słowem „łaska” (charis).

„Aby” (hina) – słowo to bywa w tym miejscu interpretowane jako spójnik „że”. Jednak pierwotne znaczenie, zaproponowane w przekładzie, występuje znacznie częściej. Co więcej, być może, występuje tu jeszcze dodatkowo, oprócz celowego, odcień skutkowy. Zróżnicowanie „czasowników radości” zdaje się też wskazywać właśnie na takie znaczenie: „ucieszył się, aby się [łaską] uradować”. W ten sposób radość jest świadomie osiągniętą, a zarazem daną z łaski, konsekwencją „ucieszenia się” przez Abrahama Bożą obietnicą, która została mu udzielona.