wtorek V tygodnia Wielkiego Postu – Mowa Ojca

J 8,21-30
Przekład: 

21 Powiedział zaś im znowu:

„Ja wyruszam i będziecie mnie szukać, i w grzechu waszym umrzecie. Dokąd ja idę, wy nie możecie wejść”.

22 Mówili więc Jemu Żydzi:

„Czyż miałby siebie samego zabić, skoro mówi: Dokąd ja idę, wy nie możecie wejść?

23 I mówił im:

„Wy z dołu jesteście, ja z góry jestem. Wy z tego świata jesteście, ja nie jestem ze świata tego.

24 Powiedziałem więc wam, że umrzecie w grzechach waszych. Jeżeli bowiem nie uwierzycie, że Ja Jestem, umrzecie w grzechach waszych”.

25 Mówili więc Jemu:

„Kim ty jesteś?”

Powiedział im Jezus:

Początek – „To, co i wam przemawiam. 26 Wiele mam o was przemawiać i sądzić, lecz Ten, który mnie posłał, prawdziwy jest, i ja te [rzeczy], które usłyszałem od Niego, te przemawiam w świat”.

27 Nie poznali, że Ojca im mówił.

28 Powiedział więc im Jezus:

„Kiedy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że Ja Jestem, i od samego siebie nie czynię niczego, jedno tak jak nauczył mnie Ojciec, te przemawiam.

29 I ten, który mnie posłał, ze mną jest. Nie zostawił mnie samego, skoro ja to, co podoba się Jemu, zawsze czynię”.

30 Skoro te [rzeczy] przemówił, wielu w Niego uwierzyło.

Uwagi: 

21 „Wyruszam” (hypago) – również „odchodzę”

24 i 28 Ja Jestem” (ego eimi) – pierwsza część Imienia Bożego z wersetu Wj 3,14 w przekładzie Septuaginty.

25 „Początek” (ten archen) – biernik od słowa arche, niektórzy interpretują go jako accusativus respectus – czyli w przekładzie „pod względem początku”, „przede wszystkim” i tłumaczą całe zdanie jako: „Przede wszystkim, dlaczego do was mówię?” Jednakże całość kontekstu – przemawianie Jezusa, objawiające Ojca, a także analogiczna składnia w wersecie 27 – wydaje się wskazywać na sens „powiedział im o Początku”, a nawet, w dosłownym przekładzie, „powiedział Początek”, zwłaszcza że w Prologu Janowym (J 1,1) Początek (arche) zestawiony jest także z mową (logos).

W moim przekładzie (a więc i jednej z możliwych interpretacji) wyraz Początek znajduje się przed cudzysłowem, ale w greckim pierwotnym w zapisie cudzysłowów w ogóle nie ma. Ten brak ścisłego rozróżnienia pomiędzy mową zależną a niezależną jest zresztą ważny także dla symbolicznego sensu całego tekstu, a szczególnie w tym właśnie miejscu, gdzie granica pomiędzy słowem ewangelisty („narratora”) a słowem Samego Jezusa jest, w pewnym sensie, celowo niewyraźna. „Niewyraźność” ta zdaje się jednak wskazywać właśnie jeszcze wyraźniej na to, że słowa Ewangelii są słowami zarówno Jezusa, jak i Samego Ojca, skoro Jego Słowem jest właśnie Jezus (J 1,1; zob. też poniższy komentarz do wersetu 27).

27 „Ojca im mówił” (ton patera autois elegen) – przekład dosłowny, taka grecka składnia zazwyczaj tłumaczona jest polskim opisowym zdaniem „mówił o ojcu”.

28 „Niczego, jedno” (ouden alla) – używam tutaj słowa „jedno” w staropolskim znaczeniu „jednak”, „tylko”, co pokazuje zarazem etymologię greckiego słowa „nic” (ouden), które to pochodzi od słów „ani jedno” (oude hen).